Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; getuddeimLinkTab has a deprecated constructor in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_uddeimprofilelink/pms.uddeim.profilelink.php on line 34

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; getGalleryTab has a deprecated constructor in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 22

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; getGalleryTagsTab has a deprecated constructor in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 239

Warning: Declaration of getGalleryTagsTab::getHeader($total) should be compatible with getGalleryTab::getHeader($own, $total, $showRating = 0, $ratingStats = NULL) in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 342

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; getGalleryFavouritesTab has a deprecated constructor in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 349

Warning: Declaration of getGalleryFavouritesTab::getHeader($own, $total) should be compatible with getGalleryTab::getHeader($own, $total, $showRating = 0, $ratingStats = NULL) in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 467

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; getGalleryCommentsTab has a deprecated constructor in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 469

Warning: Declaration of getGalleryCommentsTab::getHeader($total) should be compatible with getGalleryTab::getHeader($own, $total, $showRating = 0, $ratingStats = NULL) in /home/allema1q/public_html/components/com_comprofiler/plugin/user/plug_joomgallery/cb.joomgallerytab.php on line 588

De katachtigen ( Felidae ) vormen een familie van sterk gespecialiseerde landroofdieren. De katten zijn de meest uitgesproken vleeseters van de orde der Carnivora.

 

tijger-3

Siberische Tijger © D.Post

 

Rijk: Animalia (dieren)
Stam: Chordata (chordadieren)
Substam: Vertebrata (gewervelden)
Klasse: Mammalia (zoogdieren)
Orde: Carnivora (vleeseters)
Familie: Felidae (katachtigen)

Eigenschappen

De tenen (5 aan de voorpoten, 4 aan de achterpoten) dragen scherpe kromme klauwen, die intrekbaar zijn (behalve bij de Cheetah). De hoektanden zijn zeer groot, de grote scheurkies is sterk ontwikkeld. De pupil is meestal spleetvormig en zeer samentrekbaar. De Felidae zijn nachtdieren, die ook bij zwak licht nog goed kunnen zien door aanwezigheid van een licht terugkaatsende laag achter het netvlies , waardoor de zintuigcellen in het netvlies twee maal geprikkeld worden. Het gehoor en het evenwichtsorgaan zijn eveneens goed ontwikkeld. Katachtigen komen op alle continenten voor, behalve op Australië, Nieuw Zeeland en Madagaskar, waar ze - helaas - wel door de mens zijn ingevoerd.

Indeling

De vertegenwoordigers van deze familie zijn: (klik op de namen voor meer informatie)

De bovenstaande soorten vormen samen de groep Felini, meestal kleine katten genoemd. Sommige soorten, zoals de lynx en vooral de poema, kunnen echter zeer groot worden! Vroeger werden al deze katten in één enkel geslacht ondergebracht: Felis. Later zijn er vele geslachten onderscheiden binnen het vroegere geslacht Felis, zoals de bovenstaande lijst laat zien. Niet alle biologen zijn het daar mee eens. Daarom bestaat er ook een middenweg tussen het enkele geslacht Felis en de bovenstaande indeling. Deze middenweg erkent dan de geslachten Felis, Leopardus, Lynx en Puma.

  • Geslacht Neofelis
    • Nevelpanter (Neofelis nebulosa)
  • Geslacht Pardofelis
    • Marmerkat (Pardofelis marmorata)
    • Borneose baai kat, Rode baai kat (Pardofelis badia)

Deze twee soorten vormen de overgang tussen de "kleine katten" aan de ene kant, en de "grote katten" aan de andere.

  • Geslacht Panthera
    • Leeuw (Panthera leo)
      • de Aziatische leeuw (Panthera leo persica)
      • de Angolese leeuw
      • de Perzische leeuw (Panthera leo persica)
      • de Senegalese leeuw (Panthera leo senegalensis)
      • de Masai leeuw (Panthera leo massaicus)
      • de Transvaalse leeuw (Panthera leo krugeri)
      • de Katangese leeuw
      • de Berberleeuw (Panthera leo leo)
      • de Kaapse leeuw (Panthera leo melanochaitus)
      • de Amerikaanse leeuw (Panthera leo atrox)
      • de holenleeuw (Panthera leo spelaea)
    • Tijger (Panthera tigris)
    • Luipaard of Panter (Panthera pardus)
      • Zanzibarluipaard (Panthera pardus adersi)
      • Eritrese luipaard (Panthera pardus antinorii)
      • Oegandese luipaard (Panthera pardus chui)
      • Kaukasische panter (Panthera pardus ciscaucasica)
      • Perzische panter (Panthera pardus dathei )
      • Achterindische panter (Panthera pardus delacouri)
      • Indische panter (Panthera pardus fusca)
      • Kongolese luipaard (Panthera pardus ituriensis)
      • Chinese panter (Panthera pardus japonensis)
      • Sinaï-panter (Panthera pardus jarvisi)
      • Ceylonese panter (Panthera pardus kotiya)
      • West-Afrikaanse luipaard (Panthera pardus leopardus)
      • Zuid-Afrikaanse luipaard (Panthera pardus melanotica)
      • Noord-Afrikaanse luipaard (Panthera pardus pardus)
      • Midden-Afrikaanse luipaard (Panthera pardus shortridgei)
      • Oost-Afrikaanse luipaard (Panthera pardus suahelica)
      • Javaanse panter (Panthera pardus melas)
      • Kashmirpanter (Panthera pardus millardi)
      • Amoerpanter (Panthera pardus orientalis)
      • Nepalese panter (Panthera pardus pernigra)
      • Kameroense luipaard (Panthera pardus reichenowi)
      • Kaspische panter (Panthera pardus saxicolor)
      • Beloetsjistanpanter (Panthera pardus sindica)
      • Anatolische panter (Panthera pardus tulliana)
      • Baliluipaard (Panthera pardus balica)
    • Jaguar (Panthera onca)
      • Arizona Jaguar (Panthera onca arizonensis)
      • Panamese Jaguar (Panthera onca centralis)
      • Yucatan-Jaguar (Panthera onca goldmani)
      • Hernandez-Jaguar (Panthera onca hernandesi)
      • Amazone-Jaguar (Panthera onca onca)
      • Parana-Jaguar (Panthera onca palustris)
      • Peruviaanse Jaguar (Panthera onca peruviana)
      • Mexicaanse Jaguar (Panthera onca veracrucensis)
    • Sneeuwpanter (Panthera (Uncia) uncia ) of (Uncia uncia)

Deze soorten vormen samen de groep Pantherini, meestal grote katten genoemd. Deze katten hebben een robustere bouw, krachtiger kop en sterker gebit. Bovendien kunnen deze katten meestal brullen, een eigenschap die we bij de overige katten niet vinden. De afgelopen paar miljoen jaar hebben de Pantherini langzaam de grote sabeltandkatten vervangen.

De jachtluipaard is de enige kat die gebouwd is op snelheid, en kan zijn klauwen derhalve niet intrekken. Vroeger werd de jachtluipaard in een aparte groep geplaatst, redelijk ver verwijderd van de kleine en grote katten die hierboven besproken zijn. Onderzoek heeft echter aangetoond dat de jachtluipaard een recente afsplitsing vertegenwoordigt, en dat zijn nauwste verwanten de poema en de lynxen zijn.

leeuwen in dierenpark Rhenen
Leeuwen © D.Post

Evolutie

Kort na het uitsterven van de dinosaurussen 65 miljoen jaar geleden ontwikkelden zich uit de insecteneters de voorouders van de moderne roofdieren ( Carnivora ). Deze dieren werden miaciden genoemd en uit de subgroep Viverravidae zouden de katachtigen, hyena's en mangoestachtigen ontstaan.

Aan het einde van het tijdperk Eoceen (circa 35-40 miljoen jaar geleden) ontstond er een groep dieren die er uit zagen als katten, maar het zeker niet waren. Deze schijnkatten behoren tot de familie Nimravidae . Vroeger rekende men de schijnkatten bij de Felidae, en men dacht dat de huidige vormen zich uit de Nimraviden hadden ontwikkeld. Tegenwoordig blijkt echter dat de Nimraviden een op zichzelf staande groep vormen, zonder een directe evolutionaire verbinding met de huidige katten. De Nimraviden ontstonden 36 miljoen jaar geleden en bereikten hun hoogtepunt 28 miljoen jaar geleden. Daarna werden ze in een steeds sneller tempo door de echte katten vervangen. De bekendste Nimraviden zijn Dinictis, Hoplophoneus, Eofelis, Nimravus, Eusmilus en Barbourofelis.

De allereerste echte kat is Proailurus , een klein wezelachtig dier dat zich 29 miljoen jaar geleden ontwikkelde. Dit dier is verwant aan de voorouders der Civetkatten en Hyena's. 20 miljoen jaar geleden ontwikkelde Proailurus zich tot Pseudailurus . Van dit geslacht zijn zeer veel verschillende soorten bekend, en alle latere katten kunnen afgeleid worden van Pseudailurus. Na Pseudailurus kwam er een grote splitsing in de kattenfamilie. Uit Pseudailurus ontwikkelden zich namelijk de Sabeltandkatten én de zogenaamde Bijtende katten, waartoe alle huidige katten behoren.

De bijtende katten worden zo genoemd omdat ze hun prooi met een krachtige beet in de keel doden. Sabeltandkatten hoefden door hun mesachtige sabeltanden niet te bijten om hun prooi te doden: ze 'doodsteken' was genoeg! Er zijn verschillende uitgestorven vormen van de bijtende katten bekend, en 12 miljoen jaar geleden ontstonden de meeste kattenvormen die we tegenwoordig kennen. De eerste kleine katten, de eerste lynxen en de eerste jachtluipaarden verschenen toen snel. Toch werden de bijtende katten overschaduwd door het succes van hun verwanten, de sabeltandkatten. De brullende grote katten ontwikkelden zich 3 miljoen jaar geleden, in een tijd dat de meeste sabeltandkatten verdwenen waren.

Bron: wikipedia.org


Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'